Boxspring onderhoud: zo houd je je bed in topconditie

Een boxspring is een investering die met goed onderhoud makkelijk vijftien jaar meegaat. Verwaarloos je het bed, dan zak je binnen vijf jaar door en lopen vervangingskosten flink op. Hieronder lees je per onderdeel wat je wekelijks, maandelijks en jaarlijks moet doen om je boxspring fris en stevig te houden.

Wekelijks onderhoud: luchten en opmaken

De grootste vijand van een boxspring is vocht. Een volwassene verliest per nacht een halve liter transpiratie. Dat vocht trekt in de topper, het matras en uiteindelijk in de boxspringbodem. Door het bed elke ochtend goed te luchten geef je dat vocht de kans om te verdampen.

Wat je elke week doet:

• Sla het dekbed terug zodra je opstaat en laat het bed minstens een uur open liggen.
• Zet als het kan een raam open, zodat het slaapkamerklimaat fris blijft.
• Maak het bed pas op als topper en lakens droog aanvoelen.
• Was hoeslakens en kussenslopen elke 1 tot 2 weken op 60 graden.

Een topperhoes elke 2 weken meewassen is een goede gewoonte. Heb je geen aparte topperhoes, dan loont het bij vervanging te kiezen voor een topper met afritsbare en wasbare hoes.

Maandelijks onderhoud: stofzuigen en inspectie

Naast vocht is stof de tweede sluipmoordenaar. Huidschilfers, haren en huisstofmijt verzamelen zich in de stiknaden van matras en topper. Een keer per maand stofzuigen voorkomt dat dit een dichte laag wordt die geur en allergie veroorzaakt.

Stappen voor de maandelijkse beurt:

1. Haal alle lakens en de topperhoes eraf.
2. Stofzuig de bovenkant van de topper met een zachte mondstuk op laag vermogen.
3. Til de topper eraf en stofzuig ook het matras eronder.
4. Loop met de zuigmond langs de stiknaden en de zijkanten.
5. Stofzuig tot slot het hoofdbord en de plinten van de boxspringbak.

Tijdens het stofzuigen kun je meteen inspecteren. Voel of het matras nog gelijkmatig opveert, kijk of er zichtbare deuken zijn en let op kraakgeluiden uit de boxspringbodem. Vroege signalen zijn makkelijker op te lossen dan een doorgezakt matras na drie jaar negeren.

Het matras draaien en keren

Door je matras regelmatig te wisselen verdeel je de belasting. Bij twee personen ligt het zwaartepunt vaak aan een kant van het bed; door te draaien voorkom je dat die helft sneller doorzakt dan de andere. Wel is de aanpak afhankelijk van het type matras.

Algemene richtlijn:

• De eerste 3 maanden: elke 2 weken draaien (kop naar voet).
• Daarna: elk seizoen draaien, dus 4 keer per jaar.
• Keren (onderkant boven): alleen als het matras dubbelzijdig is.

Let op met zonering. Veel moderne pocketveer- en koudschuimmatrassen hebben verschillende hardheidszones voor schouder, heup en benen. Bij die matrassen draai je alleen de lengterichting (kop wordt voet), niet de breedte. Anders ligt de schouderzone ineens onder je heup. Zonering herken je aan de specs of aan zichtbare strepen op het matras.

Topper schoonmaken en wassen

De topper vangt het meeste vocht en zweet op. Hoe je hem schoonmaakt hangt af van het materiaal. Traagschuim en latex mogen niet in de wasmachine, terwijl koudschuim en polyester met een afritsbare hoes vaak wel een wasbeurt aankunnen.

Per materiaal:

• Traagschuim en latex. Niet wassen. Stofzuig de bovenkant en behandel vlekken alleen met een vochtige doek en milde zeep.
• Koudschuim met afneembare hoes. Hoes wassen op 40 of 60 graden. De schuimkern alleen luchten en stofzuigen.
• Polyester of katoen-toppers. Vaak volledig wasbaar op 30 of 40 graden. Controleer altijd het label.

Een topper met een goede afritsbare hoes scheelt je veel onderhoudswerk en is vooraf vaak behandeld tegen huisstofmijt. Bij vervanging let je dus eerst op of de hoes wasbaar is.

Vlekken verwijderen

Een verse vlek pak je het beste meteen aan. Hoe langer je wacht, hoe dieper het vocht in de vulling trekt. Dep altijd, wrijf nooit. Wrijven duwt de vlek verder in de stof en maakt de plek alleen maar groter.

Per type vlek:

1. Transpiratie en gele kringen. Maak een papje van baking soda en water. Laat 30 minuten intrekken, stofzuig daarna het droge poeder eraf.
2. Bloed. Altijd koud water gebruiken. Warm water laat bloed juist stollen. Dep met een schone witte doek en eventueel wat galzeep.
3. Urine. Spoel direct met koud water af en behandel daarna met een mengsel van witte azijn en water (1 op 4) tegen de geur.
4. Wijn of koffie. Snel deppen met keukenpapier, daarna behandelen met lauw water en een druppel afwasmiddel.
5. Make-up. Een doekje met micellair water werkt beter dan zeep, vooral bij mascara of foundation.

Na het deppen droog je de plek af met een schone droge doek en laat je de boxspring een paar uur open liggen voordat je het bed weer opmaakt. Vocht in de vulling geeft anders schimmel.

Hoofdbord schoonmaken

Het hoofdbord raakt vies door huidolie, haarproducten en stof. De aanpak hangt af van de bekleding. Stof, kunstleer en hout vragen elk een andere methode.

Stoffen hoofdbord

Stofzuig elke maand met een zachte borstelmond. Voor vlekken gebruik je een mengsel van lauw water en een drupje milde zeep op een microvezeldoek. Dep van buiten naar binnen, zodat de vlek niet uitloopt. Laat goed drogen voor je weer tegen het hoofdbord leunt.

Kunstleer of leer

Veeg wekelijks af met een licht vochtige doek. Voor leer gebruik je een paar keer per jaar een speciale leerverzorger om uitdroging te voorkomen. Vermijd alcohol of agressieve schoonmaakmiddelen, want die laten leer barsten.

Houten hoofdbord

Stof afnemen met een droge doek of plumeau. Voor vlekken een licht vochtige doek met meubelreiniger. Daarna meteen droog wrijven; staand water laat hout opzwellen of vlekken vormen.

Wat te doen bij doorzakken of piepen?

Een boxspring die piept of zichtbaar doorzakt is geen reden voor paniek. Vaak los je het op zonder vervanging. Eerst even diagnosticeren waar het geluid of de deuk vandaan komt.

Bij piepen:

• Schroef alle pootjes en verbindingen na. Losgetrilde bouten zijn de meest voorkomende oorzaak.
• Smeer scharnieren of veren bij elektrische boxsprings met een siliconenspray.
• Leg een vilten plak onder de pootjes als het geluid van de vloer komt.

Bij doorzakken:

• Draai het matras (zie de sectie hierboven). Een doorgelegen kant herstelt na een paar weken aan de andere zijde.
• Controleer of de boxspringbodem nog stevig is. Een verzakte bodem onder een goed matras geeft hetzelfde gevoel.
• Vervang de topper. Toppers slijten sneller dan het matras eronder, soms al na 3 tot 5 jaar.

Helpt geen van deze stappen, dan is de boxspring of het matras waarschijnlijk versleten.

Wanneer is vervangen nodig?

Een goede boxspring met goed matras gaat 10 tot 15 jaar mee. Een topper haalt 5 tot 7 jaar. Toch is leeftijd niet het enige criterium. Belangrijker is hoe het bed nu aanvoelt en of je ’s ochtends uitgerust opstaat.

Vervang je boxspring of matras als:

• Je ’s ochtends consequent wakker wordt met rug-, nek- of schouderklachten.
• Er zichtbare deuken in het matras zitten die niet meer terugveren.
• De boxspringbodem kraakt of doorbuigt onder gewicht.
• Het matras na een wasbeurt van de hoes nog steeds muf ruikt.
• Het bed ouder is dan 12 jaar, ook als het er nog goed uitziet.

Twijfel je of je toe bent aan een nieuwe? Heb je extra opbergruimte nodig in een kleinere slaapkamer, kijk dan bij de boxsprings met opberglade die we vergeleken. En voor de juiste topper boven je matras vergelijken we apart een selectie toppers voor boxsprings. Een compleet overzicht per slaaphouding en budget vind je via de knop onderaan deze pagina.