Wetenschappers onderzoeken al jarenlang menselijke slaap en zijn erachter gekomen dat onze slaap uit vier slaapfases bestaat, ieder met zijn eigen eigenschappen. REM slaap is een belangrijk onderdeel van onze slaap en wordt beschouwd als een zeer essentiële slaapfase. Op deze pagina lees je alles over wat REM slaap is en waarom het zo belangrijk is.
Wat is REM slaap?
REM staat voor Rapid Eye Movement en is voor het eerst ontdekt in de jaren 50, toen onderzoekers slaaponderzoek deden bij baby’s. Tijdens de remslaap bewegen je ogen snel heen en weer, klopt je hart sneller en heb je een onregelmatige ademhaling. REM slaap heeft zijn naam te danken aan de snelle oogbewegingen, die alleen tijdens de REM slaap voorkomen.
Om remslaap goed te begrijpen moet je weten dat een gezonde slaap bestaat uit een slaapcyclus van 4 fases. Tijdens een goede slaap doorlopen we alle fases op chronologische volgorde en meerdere keren per nacht. De laatste fase is de REM slaap, ook wel remslaap en droomslaap genoemd.
De vier verschillende slaapfases
Onze slaap bestaat uit vier verschillende fases die samen een slaapcyclus vormen. Iedere fase is anders en in een normale nacht doorloopt een persoon 4 tot 6 slaapcyclussen. De gemiddelde tijd van een slaapcyclus varieert tussen 90 en 120 minuten.
Fase 1 (de inslaapfase): tijdens deze fase zijn we aan het ‘wegdommelen’ en begint de hersenactiviteiten te vertragen. Het lichaam is nog niet volledig ontspannen. De inslaapfase duurt normaal slechts 1 tot 5 minuten.
Fase 2 (lichte slaap): het lichaam raakt meer ontspannen, de ademhaling en hartslag vertragen en de lichaamstemperatuur daalt. Deze fase duurt 25-45 minuten. Gemiddeld brengt een persoon ongeveer de helft van de totale slaaptijd door in fase 2.
Fase 3 (diepe slaap): ook wel deltaslaap genoemd. Het lichaam is nog meer ontspannen en het is moeilijk om iemand wakker te maken. Deze fase is belangrijk voor het fysieke herstel van het lichaam.
Fase 4 (REM slaap): tijdens de REM-slaap neemt de hersenactiviteit toe tot het niveau dat je hebt wanneer je wakker bent. De REM slaap is belangrijk voor ons geheugen en onze creativiteit. Tijdens deze fase hebben we de meest levendige dromen.
Wat gebeurt er tijdens de REM-slaap?
Tijdens de REM-slaap bewegen je ogen snel in horizontale en verticale bewegingen, zijn de spieren volledig ontspannen, versnelt je hartslag en is je ademhaling onregelmatig. In tegenstelling tot de andere slaapfases zijn de hersenen zeer actief en worden de hersengolven variabeler. Tijdens de REM slaap heb je daarom de meeste dromen die ook zeer intensief kunnen zijn.
Non REM-slaap en REM-slaap
Tijdens het slapen hebben we periodes van REM-slaap en non REM-slaap. De eerste drie slaapfases behoren tot de non REM-slaap en alleen de laatste fase is de REM-slaap. De verschillen zijn groot: tijdens de non REM slaap bewegen je ogen niet, vertragen de hersenactiviteiten en treedt slechts gedeeltelijke spierontspanning op. Tijdens de REM slaap is dit precies andersom.
Duur van de REM slaap
De duur van de REM slaap verschilt per cyclus. Tijdens de eerste slaapcyclus duurt de remslaap ongeveer 10 minuten. Tijdens de cyclussen die volgen kan de remslaap oplopen tot 60 minuten. In totaal bevinden we ons ongeveer 25% van de totale slaaptijd in de REM-slaap.
Waarom is REM slaap belangrijk?
Alle slaapfases zijn belangrijk, evenals de totale slaapkwaliteit. REM slaap is vooral belangrijk voor de volgende processen:
Dromen: de meeste dromen vinden plaats tijdens de remslaap. Dromen zijn onder andere belangrijk voor het verwerken van emoties en stress.
Emotionele verwerking: tijdens de remslaap verwerken je hersenen emoties en wordt je amygdala geactiveerd.
Geheugenconsolidatie: tijdens de remslaap worden nieuwe lessen en motorische vaardigheden verwerkt.
Hersenontwikkeling: baby’s brengen het grootste deel van hun slaap door in de remslaap, wat wijst op het belang voor hersenontwikkeling.
Voorbereiden op wakker worden: tijdens de remslaap wordt het centrale zenuwstelsel geactiveerd, wat helpt om weer wakker te worden.
Hoeveel REM slaap heb je nodig per nacht?
Volgens onderzoekers hebben volwassenen gemiddeld slechts 2 uur remslaap nodig per nacht. Baby’s en kinderen hebben meer remslaap nodig, omdat zij nog volop in ontwikkeling zijn. De hoeveelheid remslaap verandert in de loop van een mensenleven en varieert van dag tot dag. Je lichaam reguleert als het ware zelf hoeveel remslaap het nodig heeft.
Wat als je geen of weinig REM slaap hebt?
Meerdere studies suggereren dat het hebben van minder remslaap van invloed is op de geheugenvorming. Ander onderzoek geeft aan dat gebrek aan remslaap het vermogen van de hersenen om nieuwe cellen aan te maken verstoort. Vanuit de vele slaapstudies is wel duidelijk dat te weinig slapen het dagelijks leven behoorlijk beïnvloedt.
Beter slapen en meer REM slaap krijgen
Wil je jouw slaapkwaliteit verbeteren en meer REM slaap krijgen? Een van de meest effectieve manieren om sneller in slaap te vallen en langer in de diepe slaapfases te blijven, is het volledig blokkeren van omgevingslicht in je slaapkamer. Een goed slaapmasker creëert volledige duisternis voor je ogen, waardoor je hersenen eerder melatonine aanmaken en je sneller in de eerste slaapfase belandt.
Naast licht is geluid een grote verstoorder van je slaapritme, vooral als je in een stedelijke omgeving woont of een partner hebt die snurkt. Met de juiste oordopjes voor het slapen filter je storende geluiden effectief weg, zonder dat je oren er pijnlijk of oncomfortabel van worden gedurende de hele nacht.
Als je ondanks een donkere en stille slaapkamer toch moeite hebt om in slaap te vallen of door te slapen, kunnen natuurlijke slaapmiddelen op basis van melatonine, valeriaan of passiebloem een zachte ondersteuning bieden die je helpt om je natuurlijke slaap-waakritme te herstellen.
Een specifiek mineraal dat steeds meer aandacht krijgt in wetenschappelijk slaaponderzoek is magnesium, dat een belangrijke rol speelt bij de ontspanning van spieren en het zenuwstelsel. In onze vergelijking van de beste magnesium supplementen voor de slaap vind je de meest effectieve formuleringen die specifiek gericht zijn op het verbeteren van je nachtrust.
Het gevoel van geborgenheid en bescherming dat een zwaarder dekbed geeft, kan eveneens bijdragen aan een snellere overgang naar de diepe slaapfases. Een verzwaringsdeken oefent zachte druk uit op je lichaam door middel van diepe drukstimulatie, waardoor er oxytocine en serotonine vrijkomt en je sneller ontspant.
De temperatuur in je slaapkamer speelt een cruciale rol bij de kwaliteit van je REM slaap. Een te warme of te koude slaapkamer verstoort je slaapcyclus en kan ervoor zorgen dat je minder tijd doorbrengt in de diepe slaapfases. Met een slaapkamer airco houd je de temperatuur constant op het ideale niveau van rond de 18 graden Celsius, wat optimale condities creëert voor alle slaapfases.
Tot slot is ook de keuze van je dekbed belangrijk voor een ongestoorde nachtrust. Een dekbed dat te warm of te koud is, verstoort je thermoregulatie en kan je slaapkwaliteit negatief beïnvloeden. In onze test van de beste dekbedden vergelijken we modellen op warmteregulatie, vulling en seizoensgeschiktheid, zodat je het hele jaar comfortabel slaapt.
Veelgestelde vragen over de REM slaap
Hoeveel REM-slaap is normaal?
Het normale bereik bij volwassenen is ongeveer 20-25% van de totale slaapduur. Als je 8 uur slaapt, breng je ongeveer 1,6-2 uur in REM-slaap door.
Wat is belangrijker, REM slaap of diepe slaap?
Beide zijn belangrijk. Diepe slaap is de meest rustgevende fase, terwijl REM-slaap geassocieerd wordt met dromen en mentale verwerking.
Hoe lang REM slaap per nacht?
De duur varieert en neemt toe naarmate de nacht vordert. Bij volwassenen duurt een typische slaapcyclus ongeveer 90 tot 120 minuten.
Wat betekent REM in je slaap?
REM staat voor Rapid Eye Movement. Tijdens REM-slaap zijn de hersenen zeer actief en vinden er processen plaats zoals geheugenconsolidatie en emotionele verwerking.